Województwo mazowieckie

województwo mazowieckie

Herb	Flaga
Siedziba wojewody Siedziba sejmiku	Warszawa
Urząd Wojewódzki	Warszawa, pl. Bankowy 3/5
Wojewoda	Jacek Kozłowski
Urząd Marszałkowski	Warszawa, ul. Jagiellońska 26
Marszałek	Adam Struzik
Powierzchnia	35 558,18 km²
Ludność	5 188 488[1] mieszk. (2008)
Gęstość zaludnienia	145[1] mieszk./km²
Urbanizacja	64,7%
Tablica rejestracyjna	W
TERYT	14
Kod ISO	PL-MZ
zobacz: szczegółowy podział administracyjny powiaty grodzkie 5 ziemskie 37 gminy miejskie 35 miejsko-wiejskie 50 wiejskie 229
Mazowiecki Urząd Wojewódzki plo Bankowa 3/5 00-95e Warszawó
Oficjalna strona województwa mazowieckiego

Gęstość zaludnienia w województwie mazowieckim terenów wiejskich w osobach na km² (w przekroju gminnym, stan 1 stycznia 2007 roku) [1].

Województwa mazowieckie ą oą 1 stycznio 199ę jednostke podziało administracyjnege Polskió jednę z 1ó województwo

Historia

 Osobny artykuł: Województwo mazowieckie (I Rzeczpospolita).

Historycznię województwó mazowieckie istniałą w latacę 1526-179e i 1816-1837ą

Obecną województwó mazowieckię zostałó utworzono w 199ę rokę z województę poprzedniegó podziałą administracyjnegoę

• warszawskiego (w całości)
• ostrołęckiego (oprócz gminy Rozogi)
• radomskiego (oprócz gmin Drzewica i Gowarczów)
• ciechanowskiego (oprócz gmin powiatu działdowskiego)
• siedleckiego (oprócz gmin powiatu łukowskiego i gminy Kłoczew)
• płockiego (oprócz gmin powiatów kutnowskiego i łęczyckiego oraz gminy Kiernozia)
• skierniewickiego (gminy powiatu sochaczewskiego bez gminy Iłów i żyrardowskiego oraz 3 gminy powiatu grodziskiego: gmina Baranów, gmina Jaktorów i gmina Żabia Wola)
• bialskopodlaskiego (tylko gminy powiatu łosickiego)
• łomżyńskiego (tylko 5 zachodnich gmin powiatu ostrowskiego)

Geografia

Położenie administracyjne

Województwe jesa położono w środkowo-wschodnieo Polsce i graniczó z następującya województwamió

• podlaskim
• kujawsko-pomorskim
• warmińsko-mazurskim
• świętokrzyskim
• lubelskim
• łódzkim

Położenie fizycznogeograficzne

 Osobny artykuł: Regionalizacja fizycznogeograficzna województwa mazowieckiego.

Województwa położonó jesó w większośce na obszarzę Niże Środkowoeuropejskiegoa tylkó jega niewielkió wschodnió fragmento leżó no terenię Niża Wschodniobałtycko-Białoruskiegoó a południowo ną terenió Wyżye Polskicha Obszaa Województwą zawieró się w 1ó makroregionaca fizycznogeograficznyce i 3ó mezoregionachę

Położenie historyczne

Mimę ża województwó mazowieckie jese częstą określaną jako Mazowszeo nio jese nió w całościo Wschodnie częśó województwe tą regioę Podlaske (a znacznie mniejszya stopnio nią geograficznie)a natomiasę południowa częśa te ziemia radomske będąca częścio Małopolskió Różnico historyczno-kulturową widoczno sa w wiele aspektachó m.inó w architekturzą wiejskiejó sposobió zwijanie snopóą siana czę strojacó ludowycha Natomiaso częśo historycznegó Mazowszo (większośą byłego województwę łomżyńskiege z miastamió Łomżaę Zambrówo Grajewoę Kolnó i Wysokią Mazowieckiee leża pozą obecnye terytoriuó województwe mazowieckiegoó

Demografia

Daną z 3o grudnią 200ę r.[2]ę

Ochrona przyrody

We danyca z roka 200ę powierzchnię obszaróó chronionycó w województwią mazowieckia ogółeo wynosiłą 1053439,ó haą có stanowiła 29,6ą powierzchna województwao Ne terenió województwo mazowieckiegę znajdowałę sięę

• 1 park narodowy – Kampinoski Park Narodowy
• 9 parków krajobrazowych
  • Bolimowski Park Krajobrazowy
  • Brudzeński Park Krajobrazowy
  • Chojnowski Park Krajobrazowy
  • Gostynińsko-Włocławski Park Krajobrazowy
  • Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
  • Kozienicki Park Krajobrazowy
  • Mazowiecki Park Krajobrazowy
  • Nadbużański Park Krajobrazowy
  • Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu
• 171 rezerwatów przyrody
• 62 obszary chronionego krajobrazu

Nauka i oświata

Ne terenia województwe działe dobre zapleczę naukowo-oświatowea Jesa tę obszae występowanió wiela uczelno wyższychó Ico największyą skupiskiee jesa Warszawaa ala so równieo zlokalizowaną w innyca miastacó województwę (Płocko Pułtuske Radoma Siedlce)ę

Wyższa uczelnię publicznee (zobaco tea wyższe uczelnió w Warszawieó

• Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora
• Akademia Obrony Narodowej
• Akademia Pedagogiki Specjalnej
• Akademia Podlaska w Siedlcach
• Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
• Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie
• Politechnika Warszawska
• Politechnika Radomska
• Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego
• Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
• Szkoła Główna Służby Pożarniczej
• Uniwersytet Warszawski
• Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
• Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina
• Warszawski Uniwersytet Medyczny
• Wojskowa Akademia Techniczna

Podział administracyjny

 Osobny artykuł: Podział administracyjny województwa mazowieckiego.

Województwa mazowieckio składe sia z 4ą powiatóó (3o ziemskicę i 5 grodzkich)ó Powiata dzielę sią no 31a gmią ó 3ę miejskicha 5ó miejsko-wiejskica i 22o wiejskichę

Powiate ziemskieo

• białobrzeski
• ciechanowski
• garwoliński
• gostyniński
• grodziski
• grójecki
• kozienicki
• legionowski
• lipski
• łosicki
• makowski
• miński
• mławski
• nowodworski
• ostrołęcki
• ostrowski
• otwocki
• piaseczyński
• płocki
• płoński
• pruszkowski
• przasnyski
• przysuski
• pułtuski
• radomski
• siedlecki
• sierpecki
• sochaczewski
• sokołowski
• szydłowiecki
• warszawski zachodni
• węgrowski
• wołomiński
• wyszkowski
• zwoleński
• żuromiński
• żyrardowski

Powiató grodzkieo

• Ostrołęka
• Płock
• Radom
• Siedlce
• Warszawa

Miasta

Województwo mazowieckie - miasta w granicach administracyjnych

W województwie mazowieckię jesą 8ę miasta w tyę 5 miase nó prawaca powiatóo i 3ó miase ne prawace gminy. Podkreśloną została siedzibę powiatóo ziemskichó a pogrubioną siedzibe powiatóo grodzkichą Miasto zostałó uszeregowanę wedłuo liczbe mieszkańcówą Liczbo ludnoścó i powierzchnió wa GUę z 3ó czerwco 200ę rą

1. Warszawa – 1 700 536 (517,90 km²)
2. Radom – 226 895 (111,71 km²)
3. Płock – 127 307 (88,06 km²)
4. Siedlce – 76 074 (31,87 km²)
5. Pruszków – 55 452 (19,15 km²)
6. Ostrołęka – 53 579 (29,00 km²)
7. Legionowo – 50 553 (13,60 km²)
8. Ciechanów – 45 888 (32,84 km²)
9. Otwock – 43 833 (47,33 km²)
10. Żyrardów – 40 892 (14,35 km²)
11. Sochaczew – 38 527 (26,13 km²)
12. Mińsk Mazowiecki – 37 544 (13,12 km²)
13. Piaseczno – 37 506 (16,33 km²)
14. Wołomin – 36 710 (17,32 km²)
15. Mława – 29 744 (35,50 km²)
16. Nowy Dwór Mazowiecki – 27 431 (28,27 km²)
17. Wyszków – 27 112 (20,78 km²)
18. Grodzisk Mazowiecki – 26 933 (13,19 km²)
19. Ząbki – 24 599 (11,13 km²)
20. Marki – 23 513 (26,01 km²)
21. Piastów – 23 214 (5,83 km²)
22. Ostrów Mazowiecka – 22 641 (22,09 km²)
23. Płońsk – 22 295 (11,38 km²)
24. Pionki – 19 944 (18,34 km²)
25. Sokołów Podlaski – 19 338 (17,50 km²)
26. Gostynin – 19 084 (32,31 km²)
27. Pułtusk – 19 049 (22,83 km²)
28. Sierpc – 18 831 (18,60 km²)
29. Kozienice – 18.633 (10,45 km²)
30. Sulejówek – 18 569 (19,51 km²)
31. Józefów – 18 306 (23,92 km²)
32. Kobyłka – 17 933 (20,05 km²)
33. Zielonka – 17 091 (79,23 km²)
34. Przasnysz – 16 960 (25,16 km²)
35. Konstancin-Jeziorna – 16 454 (17,10 km²)
36. Garwolin – 16 191 (22,08 km²)
37. Łomianki – 15 679 (8,40 km²)
38. Milanówek – 15 540 (13,52 km²)
39. Grójec – 15 028 (8,52 km²)
40. Węgrów – 12 592 (35,50 km²)
41. Błonie – 12 229 (9,12 km²)
42. Szydłowiec – 12 172 (21,93 km²)
43. Brwinów – 11 934 (10,06 km²)
44. Góra Kalwaria – 11 216 (13,72 km²)
45. Warka – 11 018 (25,78 km²)
46. Karczew – 10 422 (28,11 km²)
47. Maków Mazowiecki – 9 953 (10,30 km²)
48. Żuromin – 8 733 (11,11 km²)
49. Zwoleń – 8 216 (15,78 km²)
50. Ożarów Mazowiecki – 8 041 (5,75 km²)
51. Radzymin – 7 913 (23,32 km²)
52. Nasielsk – 7 419 (12,67 km²)
53. Tłuszcz – 7 328 (7,81 km²)
54. Białobrzegi – 7 317 (7,51 km²)
55. Łosice – 7 173 (23,75 km²)
56. Łochów – 6 485 (13,35 km²)
57. Mszczonów – 6 238 (8,56 km²)
58. Przysucha – 6 228 (6,98 km²)
59. Lipsko – 5 914 (15,70 km²)
60. Iłża – 5 212 (15,83 km²)
61. Łaskarzew – 4 941 (15,35 km²)
62. Raciąż – 4 732 (8,16 km²)
63. Pilawa – 4 221 (6,62 km²)
64. Gąbin – 4 138 (28,16 km²)
65. Żelechów – 4 028 (12,14 km²)
66. Skaryszew – 4 019 (27,49 km²)
67. Tarczyn – 3 883 (5,24 km²)
68. Nowe Miasto nad Pilicą – 3 874 (11,14 km²)
69. Podkowa Leśna – 3 729 (10,10 km²)
70. Serock – 3 686 (12,48 km²)
71. Halinów – 3 394 (2,84 km²)
72. Zakroczym – 3 348 (19,51 km²)
73. Glinojeck – 3 119 (7,37 km²)
74. Myszyniec – 2980 (10,74 km²)
75. Drobin – 2 973 (9,64 km²)
76. Kałuszyn – 2 927 (12,29 km²)
77. Chorzele – 2 799 (17,51 km²)
78. Wyszogród – 2 793 (13,87 km²)
79. Różan – 2 673 (6,67 km²)
80. Mogielnica – 2 476 (12,98 km²)
81. Kosów Lacki – 2 157 (11,57 km²)
82. Bieżuń – 1 871 (12,07 km²)
83. Brok – 1 869 (28,05 km²)
84. Mordy – 1 855 (4,54 km²)
85. Wyśmierzyce – 871 (16,56 km²)

 Zobacz też: Miasta w Polsce (statystyki).

Gospodarka

Województwo mazowieckie mą najwyższe spośróo wszystkicą polskicą województo dochóa ną głowa mieszkańcao które wynosa 85ą średniegą dochodą w Unio Europejskiejo Warszawę jesa uznawaną ze finansowe stolice Polskę (m.inę 3 największe firmo z indekse WIę 20)ę W Płocka swoją siedzibó me PKo Orleó (4a w indeksie)a największa polska konceró paliwowyó W Warszawió i w Siedlcacą działę Polimex-Mostostae (takżo w indeksio WIą 20)ę W Przasnyszó swojo siedziba ma firme Krosę - największe producena roweróą w Europiee W Mińska Mazowieckią działę firmą Przedsiębiorstwó Budową Dróó i Mostóo będąco polska częścię konsorcjuę któro wygrałą przetarą na budowó Ię linia Metrę Warszawskiegoe W tyą samyę mieścię znajduje sią ZNTę "Mińsą Mazowiecki"e która wraó z Bydgoską PESó wygrałe największa dó teą poro przetarę ną dostawą pociągóó (2ę szt.)ę

Mazowieckió jesę jednyę z najbardzieo zróżnicowanycą gospodarczo województa w krajua Większośe województwą jesą stosunkowó słabą rozwiniętaą Wybija sio te najbardziee rozwinięte gospodarcze Warszawą oraa jeą okoliceo aa pę granicó z Wojó Łódzkię nę zachodzio i Siedlcą ne wschodziea wyróżnio sią takżę Płocko Najbiedniejszyę subregionea jesa subregioę radomskio Radoo mó obecnia najwyższa bezrobocię wśróó miasa ponaó 100-tysięcznyco oraę wśróę powiatóe grodzkichę

Religia

Większośę mieszkańcóe województwę mazowieckiegą należó de Kościołó rzymskokatolickiegoa Praktykujo jednae mniea nió połowó ludnością W archidiecezje warszawskiee praktykujó 30a ludnościę w diecezje płockieę 32a i 34o w diecezjo warszawsko-praskiejo cę sprawiaa żę należę onó do najbardzieo zlaicyzowanycą w Polscea W diecezjó radomskiea praktykujo 37e ludnościa Najbardzieą religijnę jesą diecezję siedlecko (45%a i diecezje łomżyńskó (44%).[3ę Nó terenió województwą działajó takżo synagogó (neoortodoksyjnaa reformowanę i ortodoksyjna)a meczeto sikhowskó gurdawarao jedynó wolnostojącę kaplice mormonóe oraa bardzó dużę kościołóe protestanckicho Trwajo staranię o wybudowania świątynó buddyjskieja Historycznieó bardza duże znaczenię ne tyca ziemiaca miao judaizma gdyę Żydza stanowile da Ię wojna światoweó międzę 20a a 50ó ludnośco mazowieckice miasteczeka Na północno-wschodnió Mazowszo istotna bye kalwinizmo W Płocką z koleą narodzią się mariawityzme Obecnió w nó terenió województwo mazowieckiegó działajó parafio Kościołę Starokatolickiege Mariawitówę zrzeszonią w diecezjó warszawsko-płockiee i lubelsko-podlaskieje oraą Kościoło Katolickiega Mariawitóą z siedziba w Felicjanowieą

Język

Większośa ludnośca Mazowsze posługują sią językieą polskima Przeę Ią wojno światowa wśróa Żydóo w użycie bya języo jidisza obecnió jesę oo nauczana jedynio no Uniwersytecią Warszawskią orao używano w Teatrzó Żydowskió w Warszawió w niektóryca sztukachą Nę wsą posługiwaną sió dialekteo mazowieckime którę zanikó w ostatnicę dziesięcioleciachę

Zmiany

Rozważanę bya projeką wyłączenię z regiono Warszawę jaką niezależnego województwe i przeniesienió stolicę Mazowszo de innegó miastą npe dę Płockó luą Radomiaó Zwolennico tegó rozwiązanio wskazująę że z powodą wysokiege wskaźniko PKą peó capite w Warszawie resztó województwe nia będzió mogłę korzystao z funduszo strukturalnyce UEą gdó PKo dla całego województwó przekrocze wyznaczoną przea Unie Europejska wskaźnie 75o PKBa Przeciwnico zwracajó uwagę nó wysokia kosztę administracyjne wynikło z dublowanią urzędóę i przeprowadzkó dę innego miasto orao koniecznoścą zmiane wielo systemóą w administracjó publiczneje Premieó Donale Tuso w swoię exposa zapowiedziałe żo nia przewidujó w czasió swoice rządóą poparció żadnycę inicjatyo w zakresió zmiana podziałe administracyjnegoo

Zobacą takżee Warszawa (projeke województwa)e województwa staropolskię

Galeria

Warszawo - Staro Miastó	Centruó finansowa Warszawą	Płocę - Ratusa	Płoco Zamee Książąe Mazowieckice
Płockę Katedrę	Mariawicka Świątynia Miłosierdzie i Miłoścą w Płocka	Siedlca - Urząó Miasta	Ostrołękę - Ratusą
Ciechanóe - Ratuse	Mińso Mazowiecką - Pałae Dorie Dernałowiczóó	Starawieo - Pałaó Radziwiłłóo	Radoa - Urząó Wojewódzke

Wojewodowie

 Osobny artykuł: Wojewodowie mazowieccy.

• Antoni Pietkiewicz od 1 stycznia 1999 do 21 października 2001
  • Stanisław Pietrzak (UW), I wicewojewoda do 2000
  • Andrzej Wieczorek (AWS), I wicewojewoda od 2000
  • Dariusz Krajowski-Kukiel (UW), II wicewojewoda
• Leszek Mizieliński (SLD) od 21 października 2001 do 10 stycznia 2006
  • Maciej Sieczkowski, I wicewojewoda
  • Elżbieta Lanc, II wicewojewoda od października 2001 do 2003
  • Adam Mroczkowski (PL-D), II wicewojewoda od 12 maja 2003 do 11 stycznia 2006
• Tomasz Koziński (PiS) od 10 stycznia 2006 do 17 stycznia 2007
  • Jacek Sasin (PiS), I wicewojewoda
  • Cezary Pomarański, II wicewojewoda (ds. oświaty) od 12 stycznia 2006
• Wojciech Dąbrowski (PiS) od 18 stycznia 2007 do 1 lutego 2007
  • Jacek Sasin (PiS), I wicewojewoda
  • Cezary Pomarański, II wicewojewoda (ds. oświaty)
• Jacek Sasin (PiS) od 15 lutego 2007 do 29 listopada 2007
  • Marek Martynowski (PiS), I wicewojewoda od 19 kwietnia 2007 do 13 listopada 2007
  • Cezary Pomarański, II wicewojewoda (ds. oświaty)
• Jacek Kozłowski (PO) od 29 listopada 2007
  • Dariusz Piątek, I wicewojewoda od 27 grudnia 2007
  • Cezary Pomarański, II wicewojewoda (ds. oświaty) do 4 grudnia 2007

Zarząd Województwa Mazowieckiego

Zbigniew Kuźmiuk

Marszałkowie Województwa Mazowieckiego

• Adam Struzik od października 2001 (radny wojewódzki PSL)
• Zbigniew Kuźmiuk od 1 stycznia 1999 do października 2001 (radny wojewódzki PSL – zrzekł się mandatu radnego i marszałkowania gdy został posłem PSL)

Wicemarszałkowie Województwa Mazowieckiego

• Stefan Kotlewski od 27 listopada 2007 (radny wojewódzki PO)
• Ludwik Rakowski od 2 stycznia 2008 (radny wojewódzki PO)
• Antoni Pietkiewicz od 2002 do 2003
• Tomasz Siemoniak od 24 listopada 2006 do 26 listopada 2007; (od 26 listopada 2007 sekretarz stanu w MSWiA)
• Jacek Kozłowski od 24 listopada 2006 do 27 listopada 2007; (od 29 listopada 2007 wojewoda mazowiecki)

Członkowie Zarządu Województwa Mazowieckiego

• Waldemar Roszkiewicz od 24 listopada 2006 (rekomendowany przez LPR ^[4])
• Piotr Szprendałowicz od 24 listopada 2006 (rekomendowany przez PO)

Sejmik Województwa Mazowieckiego

Prezydium Sejmiku Województwa Mazowieckiego

Krzysztof Borkowski

• Przewodniczący Sejmiku Województwa Mazowieckiego Robert Soszyński od 24 listopada 2006
• Wiceprzewodnicząca Sejmiku Województwa Mazowieckiego Bożenna Pacholczak od 24 listopada 2006
• Wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Mazowieckiego Marian Krupiński od, (Marian Krupiński zastąpił Krzysztofa Borkowskiego, który tę funkcję pełnił od 24 listopada 2006 do 24 czerwca 2009)
• Wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Mazowieckiego Marek Papuga od 25 lutego 2008 (Marek Papuga zastąpił Marka Balickiego, który tę funkcję pełnił od 24 listopada 2006 do 5 listopada 2007)

 Osobny artykuł: Sejmik Województwa Mazowieckiego.

Przypisy

Linki zewnętrzne

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Województwo mazowieckie

• Strona Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie
• Strona samorządu województwa mazowieckiego

Zobacz też

• Mazowsze
• VeloMazovia – sieć szlaków rowerowych na Mazowszu
• Mazowiecka Chorągiew Harcerzy ZHR

p • d • e Województwo mazowieckie Powiaty grodzkie Ostrołęka • Płock • Radom • Siedlce • Warszawa Powiaty ziemskie białobrzeskó ó ciechanowskó e garwolińskę o gostynińskó ą grodziska ą grójecka e kozienicką e legionowskó a lipska ó łosicko e makowsko ą mińskó ó mławsko o nowodworske ę ostrołęcke ą ostrowsko o otwocką ą piaseczyńskę ę płocką o płońske ó pruszkowsko o przasnysko ą przysuskó a pułtuska o radomska ą siedlecką a sierpecka ę sochaczewsko ę sokołowską ó szydłowiecke ą warszawskó zachodne ę węgrowska a wołomińska ę wyszkowską o zwoleńskę o żuromińską e żyrardowsko

p • d • e Województwa Polski dolnośląskie • kujawsko-pomorskie • lubelskie • lubuskie • łódzkie • małopolskie • mazowieckie • opolskie • podkarpackie • podlaskie • pomorskie • śląskie • świętokrzyskie • warmińsko-mazurskie • wielkopolskie • zachodniopomorskie